Kerstmis van Dick Bruna behoort in vele gezinnen tot de klassiekers onder de kerstverhalen. Niet verwonderlijk voor wie weet dat deze hervertelling van de oorspronkelijke Bijbelverhalen voor jonge kinderen voor het eerst verscheen in 1963. Wat voorligt is dan ook een jubileumeditie uitgevoerd in oblong formaat met een gouden rug en een leeslintengeltje. Aan de editie van 1963 is niets veranderd. Het gaat nog steeds voor vele jonge kinderen om een eerste kennismaking met de Jezusfiguur. Dat daarbij de verhalen van de evangelisten Mattheüs en Lucas door elkaar gebruikt worden en dat ze ook nog geromantiseerd zijn, zal sommige mensen mogelijk storen. Toch lijkt de auteur erin geslaagd om een beeld te schetsen van het kind in wiens naam het halve westelijk halfrond Kerstmis viert.
Het verhaal zoals Bruna het vertelt, start met de herders die door een engel in een stralend wit licht aangemaand worden om op zoek te gaan naar een pasgeboren baby die ‘Jezus heet en alle mensen gelukkig zal maken.’ De herders vertrekken, maar pas nadat ze het mooie lied van het engelenkoor beluisterd hebben. De herders komen aan bij een stal – de auteur fantaseert in dit gedeelte van het verhaal dat het om een witte stal gaat met groene houten deuren en een raam zonder luik. Omdat een stal een onderkomen voor de dieren is, twijfelen de herders, maar ze gaan dan toch binnen en vinden het kindje in de kribbe, net zoals de engel hen verteld heeft. Kort daarna arriveren drie wijze koningen. Opnieuw een fantasie-element dat de auteur inbrengt, net zoals de beschrijving van de klaarblijkelijk prachtig uitgedoste mannen op kamelen. De koningen vertellen aan Maria op welke manier zij het kind gevonden hebben. Daarna zwaaien Maria en Jozef hen uit. Op de laatste bladzijde van het verhaal – zonder illustratie – vertrekken ook de herders en geeft de auteur een mogelijke verklaring voor het feit dat Kerstmis een feestdag is. ‘Alle mensen waren blij en zij spraken met elkaar af, dat elke verjaardag van Jezus een feestdag zou zijn. Dat is Kerstmis.’ Hoewel het hier vertelde geboorteverhaal ver afwijkt van wat er in de evangelies over te lezen is, blijft het een voor kinderen fijne eerste kennismaking met de Jezusfiguur. De minimalistische prenten in primaire kleuren maken het geheel nog schattiger en benadrukken de geromantiseerde tekst. Een voorbeeld: waar de koningen aan Maria vertellen over de ster, zie je op de tegenoverliggende bladzijde in de linkerbenedenhoek een koning staan, duidelijk herkenbaar aan zijn kroon. Hij wijst met zijn arm naar de rechterbovenhoek van de bladzijde waar een vrij grote ster staat. Verder is het blad leeg. Vreemd genoeg maakt dat het geheel juist krachtig. Mooie en verzorgde jubileumeditie en ondanks inhoudelijke tekortkomingen nog steeds de moeite waard. [Hilde Debacker]

Geromantiseerde en deels gefantaseerde hervertelling van het oorspronkelijke kerstverhaal uit de Bijbel. Begonnen wordt bij de herders in het veld die plotseling het licht zien van de engel die hen de geboorte van Jezus aankondigt. Op zijn aanwijzing gaan de herders naar Bethlehem en vinden het kindje in een kribbe. Vervolgens wordt verhaald van de komst van drie wijze koningen in diezelfde stal, een onjuistheid. Nadat Maria en Jozef de koningen hebben uitgezwaaid wordt tot slot de suggestie gewekt dat de viering van Kerstmis met name te danken is aan de herders. De essentiële inhoud van het kerstverhaal uit de evangelieboeken van Lucas en Mattheüs wordt verzwegen zodat een algemeen en vredig seizoensverhaaltje overblijft dat rept over een Jezus die wel heel bijzonder moest zijn en die alle mensen gelukkig kwam maken. De bekende minimalistische prenten in primaire kleuren geven het verhaal de typerende Dick Bruna-sfeer mee en versterken de tekstuele inhoud. Fraaie en verzorgde uitgave in oblong formaat passend bij kerstvieringen met een seculier karakter. Aangezien het een jubileumeditie betreft (vijftig jaar geleden, in 1963, verscheen het voor het eerst) uitgevoerd met een gouden rug en leeslint met engeltje. Vanaf ca. 3 t/m 5 jaar.

Dick Bruna brengt hier een ook voor erg jonge kinderen erg bevattelijke, uiteraard summiere versie van het kerstverhaal. En toch komt er heel wat aan bod : de herders, de engelen, de stal, de koningen, … Dit keer geen rijm, maar wel een eenvoudig, voor iedereen toegankelijk verhaal, met de tekst op de linkerpagina en erg sobere illustraties rechts. Bruna tekent ook hier weer geen achtergronden, enkel figuren. En toch weet hij de geest van Kerstmis uitstekend te raken want door de uiterste eenvoud van zijn, immer zwart afgelijnde tekeningen, blijft enkel de essentie over. Maar die is wel erg veelzeggend. In tegenstelling tot de andere Bruna-boeken wordt hier weinig of geen gebruik gemaakt van heldere, primaire kleuren. Ook dat sluit uitstekend aan bij de kerstsfeer. Wat mij hier opviel – en dat blijkt het geval in alle Bruna-boeken – is dat de personages je altijd recht aankijken. Dat geldt zelfs voor het kindje Jezus in de kribbe. Daardoor wordt je aandacht onweerstaanbaar naar de centrale figuur getrokken. Beweging wordt gesuggereerd door de figuren zijdelings te tekenen, maar met hun hoofd in de richting van de lezer. Dat creëert heel wat dynamiek. Een pluspunt is het formaat van dit boek: het is 16 cm hoog en bijna 30 cm breed. De langgerekte, rechthoekige pagina’s geven het een bijzondere uitstraling. Het nadeel hiervan is wel dat het in geen enkele boekenkast past. Dit boek is 43 jaar oud, maar het heeft geenszins aan sterkte ingeboet. Absoluut een aanrader !